İran’ın Türkiye’ye doğalgaz sevkiyatını durdurduğu iddiaları gündeme bomba gibi düştü. Ortadoğu’daki gerginliğin arttığı bu günlerde, özellikle ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından enerji krizinin derinleştiği belirtiliyor. Bloomberg, İran’ın Basra Körfezi’ndeki önemli enerji sahalarından Güney Pars’a yönelik saldırılar neticesinde Türkiye’ye yapılan doğalgaz akışının kesildiğini öne sürdü. Bu durumun, Türkiye ile İran arasındaki enerji ticaretinde ciddi aksaklıklara yol açmasının mümkün olduğu ifade ediliyor.
Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanı Alpaslan Bayraktar, konuya dair önemli açıklamalarda bulundu. Bakan Bayraktar, İran’dan gelen gazın kesilmediğini vurgulayarak, “Bizim depolarımız şu anda yüzde 71 dolu. Enerji arz güvenliğimizde herhangi bir sorun söz konusu değil.” şeklinde konuştu.
Türkiye ile İran arasında doğalgaz ticaretine yönelik 8 Ağustos 1996 tarihinde gerçekleştirilen anlaşma doğrultusunda, yıllık ortalama 10 milyar metreküp doğalgazın Türkiye’ye ulaştırılması hedeflenmişti. Bu kapsamda inşa edilen doğalgaz hattı yaklaşık 1500 kilometre uzunluğunda olup, Ağrı’nın Doğubayazıt ilçesinden başlayarak Kayseri üzerinden Ankara’ya kadar uzanıyor. Türkiye, 2001 yılının Aralık ayında bu hat üzerinden ilk gaz akışını gerçekleştirmişti.
Ancak İran, Türkiye’nin doğalgaz aldığı ülkeler arasında birinci sırada yer almıyor. Türkiye, doğalgaz ihtiyacının yaklaşık %42’sini Rusya’dan, %20’sini Azerbaycan’dan temin ederken, İran’ın payı ise yalnızca %13 seviyelerinde kalıyor. Türkiye Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’nun verilerine göre, yıllık doğalgaz ihtiyacının yaklaşık %13’ü, yani 7 milyar metreküpü İran’dan ithal ediliyor.
1996 yılında imzalanıp 2001 yılında yürürlüğe giren bu 25 yıllık anlaşmanın süresi 2026 yılının sonunda dolacak. İki ülkenin anlaşmayı yenileyip yenilemeyeceği ve yeni koşulların ne olacağı ise hala belirsizliğini koruyor. Geçmişte İran, Türkiye’ye doğalgaz sevkiyatını çeşitli nedenlerden ötürü kesintiye uğratmış, bu durum bazen kış aylarında iç talebin karşılanamaması, bazen de teknik arızalar nedeniyle gerçekleşmiştir.
